جواب معرکه
درباره
اعلام و اسماء
محتویات
كهف
مفهوم کلی سوره
اسامی سوره
علت نامگذاری
تعداد آيات
تعداد کلمات
تعداد حروف
اهداف و آموزهها
محتوا و موضوعات
فضائل، خواص و ثواب قرائت
محل نزول
زمان نزول
فضای نزول
ترتيب در مصحف
ترتيب بر اساس نزول
ارتباط با سوره قبلی
ويژگي
كهف
غار وسيع [1]
مفهوم کلی سوره
اثبات رستاخير؛
نمونه هاى عينى معاد، مثل زنده شدن اصحاب كهف ؛
عبرت آموزى از سرگذشت پيشينيان ؛
آداب تعليم و تربيت.[2]
اسامی سوره
کهف، اصحاب کهف، حائلة.[3]
علت نامگذاری
«سوره کهف» و «سوره اصحاب کهف»؛ كهْف به معناى غار و شكاف كوه است و نامگذارى اين سوره به اين دو نام بر اساس آيات نهم تا بيستوششم اين سوره است كه داستان اصحاب كهف، يعنى آن غارنشينان يكتاپرست را مطرح كرده است.[4]
«سوره حائلة»؛ به خاطر اينکه اين سوره ميان آتش و قاری حائل مي شود.[5]
تعداد آيات
سوره کهف صدوده آيه دارد.[6]
تعداد کلمات
سوره کهف هزاروپانصدوهفتادوهفت كلمه دارد.[7] (لازم به ذکر است اقوال در تعداد کلمات سوره های قرآن مختلف است)
تعداد حروف
سوره کهف ششهزاروسيصدوشصت حرف دارد.[8] (لازم به ذکر است اقوال در تعداد حروف سوره های قرآن مختلف است)
اهداف و آموزهها
اهداف کلی سوره کهف عبارتند از:
1. توجه به مبدأ؛
2. توجه به معاد و اثبات آن؛
3. عبرت آموزى از سرگذشت هاى عجيب پيشينيان.[9]
محتوا و موضوعات
سوره کهف با حمد و ستايش خداوند آغاز مى شود، و با توحيد و ايمان و عمل صالح پايان مى يابد.
محتواى اين سوره همچون ساير سوره هاى مكى بيشتر بيان مبدء و معاد و بشارت و انذار است، و نيز به مساله مهمى كه مسلمانان در آن روزها سخت به آن نياز داشتند اشاره مى كند، و آن اينكه يك اقليت هر چند كوچك باشد، در برابر يك اكثريت هر چند ظاهرا قوى و نيرومند باشند نبايد تسليم گردد، و در فساد محيط حل شود، بلكه همچون گروه كوچك اصحاب كهف بايد حساب خودشان را از محيط فاسد جدا كنند، و بر ضد آن قيام نمايند.آن روز كه توانايى دارند به مبارزه ادامه دهند و در صورت عدم توانايى، هجرت نمايند.
همچنين از جمله داستانهاى اين سوره، داستان دو نفر است كه يكى بسيار ثروتمند و مرفه اما بىايمان و ديگرى فقير و تهيدست اما مؤمن بود، ولى او هرگز عزت و شرف خود را در برابر آن فرد بى ايمان از دست نداد، و تا آنجا كه مى توانست او را نصيحت و ارشاد كرد و سرانجام اعلام بيزارى نمود و پيروزى هم با او بود. تا مؤمنان در شرائطى همچون آغاز دعوت پيغمبر صلىاللهعليهوآله بدانند اگر ثروتمندان بىايمان جنب و جوشى دارند موقت و خاموششدنى است همانند فقر و تنگدستى افراد با ايمان.
بخش ديگرى از اين سوره به داستان موسى و خضر (هر چند نام خضر در اين سوره نيامده است) اشاره مى كند كه چگونه موسى عليهالسلام در برابر كارهايى كه ظاهر آن زننده، اما باطنش پر مصلحت بود نتوانست صبر و حوصله به خرج دهد، ولى پس از توضيحات خضر به عمق مسائل كاملا آگاه شد و از بيتابى خود پشيمان گشت. اين نيز درسى است براى همه، تا به ظواهر حوادث و رويدادها ننگرند، و بدانند در زير اين ظواهر باطنى بسيار عميق و پر معنى وجود دارد.
بخش ديگرى از اين سوره ماجراى ذوالقرنين را شرح ميدهد كه چگونه شرق و غرب عالم را پيمود، و با اقوام گوناگونى كه سنن و آداب بسيار متفاوتى داشتند روبرو شد، و سرانجام با كمك گروهى از مردم به مقابله با توطئه ياجوج و ماجوج برخاست و سدى آهنين بر سر راه آنها كشيد، و نفوذشان را قطع كرد تا مسلمانان با بينش وسيعتر خود را براى نفوذ در شرق و غرب جهان آماده سازند و براى مبارزه با ياجوجها و ماج